Mariah Carey

Bakmayın Mariah Carey'nin son yıllardaki iniş çıkışlarına. Her ne kadar "Glitter" ve "Charmbracelet" gibi iki felaketin altına imza atmış olsa da, o tartışmasız tüm zamanların en büyük süper starlarından biri. 1990'ların en çok satan kadın şarkıcısı olan Mariah, sadece beş oktavlık, eşi zor bulunan bir güce sahip sesiyle değil, aynı zamanda popun hemen hemen her türüne uzanan tarzıyla milyonlarca insanın favori kadın seslerinden biri oldu. Hip-hop, dans, baladlar onun sesiyle onlarca kez zirveye oturdu. Hatta öyle ki Mariah Carey, 1990'ların her senesinde bir numara olmayı başarmış ve bugün The Beatles'ın bile önünde Billboard single listelerinin zirvesini en çok işgal eden isim olarak müzik tarihindeki yerini almıştır. Belki son senelerde divalığın ve süper starlığın büyüsüne fazla kapılmış olabilir ama ilk dönem çalışmalarından "Mariah Carey", "Music Box", "Emotions" gibi albümleri kadın vokal popunun en önemli örneklerinden bazıları. Umarız 2000'lerde yaşadığı sorunları geride bırakır ve eski günlerindeki formuna bir an önce kavuşur. Geçtiğimiz günlerde 500.000 satarak bir numaradan giriş yapan son albümü "The Emancipation of Mimi" Carey'nin asıl zor günleri geride bıraktığının göstergesi.

	Whitney Houston

Aynı Mariah gibi Whitney de tüm zamanların en büyük kadın yıldızlarından biri. Ve aynı Mariah gibi o da özel hayatındaki sorunlar yüzünden düşüşe geçenlerden. Whitney'i henüz çocuk yaşta 80'lerin ortasında ilk kez 'How Will I Know' ve 'Saving All My Love For You' ile dinlediğimi çok iyi hatırlıyorum. O günlerden beri her ne kadar üretkenliği düzenli olarak azalmış olsa da ona olan ilgim hep aynı kaldım. Hala ilk plağı "Whitney Houston"un tüm zamanların en güzel R&B albümlerinden biri olduğunu da, 1998'in "My Love is Your Love"ın da senenin en eli yüzü düzgün albümlerinden biri olduğunu düşünüyorum. Özellikle "The Bodyguard" için kaydettiği 'I Will Always Love You' ile pop tarihinin en büyük hitlerinden birine imza attığı tartışılmaz bir başarıdır. Maalesef, Whitney son 15 senede sadece 3 albüm çıkarabildi ve hala uyuşturucu bağımlılığından kurtulma savaşı vermekle meşgul. Dileğimiz bir an önce geri dönmesi ve kendisini müziğe vermesidir.

	Tina Turner

İşte gönüllerin süper babaannesi Tina Turner. 50'lerin sonunda o zamanki kocası Ike Turner ile beraber başladığı ve önündeki koskoca 50 yılda kendisini dünyanın gördüğü en dinamik kadın şarkıcılardan biri olarak tanıttı o kendisini. Gospel ve R&B'yi seksapeli ile birleştirerek pop müziğin belki de ilk "seksi" kadın sesi olan Tina Turner, 70'lerin ortasında kocası Ike'dan ayrıldıktan sonra uzun bir süre toparlanamamış olsa da 'What's Love Got To Do With It?' ve 'We Don't Need Another Hero' gibi inanılmaz derecede başarılı şarkılar ile 80'lerin en sevilen kadın sanatçılarından birisi olmuştur. Her ne kadar albümleri ve şarkıları son 10-15 yılda eski satışlarına ulaşamasa bile, Tina Turner, müzik dünyasının en önemli ikonlarından ve efsanelerindendir.

	Ann Wilson

70'lerde genel kanı kadın şarkıcıların pop, blues, caz, R&B, hemen hemen her türün üstesinden geleceği şeklindeydi. Ama hard rock? Gören duyan fazla yoktu ve gidişata bakılırsa fazla bir sürpriz olacağı da yoktu. Derken müzik dünyası dişi Robert Plant'iyle tanıştı: Ann Wilson! Kardeşi Nancy Wilson ile beraber iki kadın tarafından sürüklenen ilk rock grubunu, Heart'ı kuran Wilson, sadece dinamik ve güçlü bir sese sahip değildi. O aynı zamanda hem rock'ın asiliğini yansıtan bir seksiliğe ve en önemlisi şarkı yazabilme yeteneğine sahipti. Nitekim Heart, 'Magic Man', 'Barracuda', 'Crazy on You' ve en sevdiğim şarkılardan biri olan 'Dogs and Butterfly' ile 70'lerin en popüler gruplarından biri olup çıktı. Fakat asıl bombayı ise bittiler artık dendiği anda çıkardıkları 1985'in "Heart" ve 1987'nin "Bad Animals" albümleriyle patlattılar. 'Never', 'These Dreams', 'What About Love' gibi şarkılar büyük başarı kazanırken Ann, haftalarca bir numarada oturan ve hala en çok sevilen baladlardan biri olan 'Alone' ile de rock tarihinin en kayda değer kadın performanslarından birine imza attı. Hem Heart, hem de Ann Wilson nadiren albüm kaydedip eskisi kadar satamasa bile, konserleri hala birinci sınıf müzisyenliklerle ve unutulmaz şarkılarla dopdolu. Ann Wilson ise yaşına rağmen hala ortalığı sallamaya ve sesiyle büyülemeye devam etmekte.

	Björk

Her ne kadar çocukluğundan beri müzikle içiçe büyümüş olsa da, ilk gördüğümüzde nasıl okuyacağımızı bilemediğimiz bu ismin dünyanın dört bir köşesinde duyulması 1988'deki "Life's Too Good" adlı Sugarcubes albümüne kadar sürdü. O dönemlerde sıkı bir kült kitle yakalayan Björk, 1992'de grupla yollarını ayırarak kendi solo kariyerini ön plana çıkarmaya karar verdi. Massive Attack'ın şöhretinde büyük rol oynayan Nellee Hooper ile çalışma şansı yakalayan Björk için "Debut" albümü akıl almaz bir çıkış oldu. Sıradışı besteler ve vokal tarzıyla da hemen dikkat çeken Björk, 'Human Behavior', 'Big Time Sensuality' ve 'Venus As A Boy' gibi hitlerle kısa sürede dünyaca ünlü "İzlandalı, küçük, çılgın, muhteşem vokal" olarak bütün müzikseverler tarafından kabul gördü. Konsere kafasında saksı, elinde bir hesap makinesiyle çıksa kimsenin şaşırmayacağı derecede bir absürdlüğü ve görselliği de şovunun bir parçası haline getiren Björk'ün sesinin ve şarkı söyleme marifetlerinin "Post" albümüyle caz, pop ve elektronika demeden tarzlar arasında ne kadar rahat gidip gelebildiğini görmek mümkün. Çığlıklarının etkisiyle müzik dünyasını fetheden harika kız, sinemaya olan ilgisini ve yeteneğini test etme şansını yakaladı. Daha önce 'Play Dead' ile Dead Man Walking'in akıllarda en çok kalan şarkısını söyleyen Björk, 2000 yılında Lars Von Trier'in "Dancer In The Dark" filmindeki Selma rolüyle Cannes Film Festivali'nde "en iyi kadın oyuncu" seçildi. Uysal görünümünün altındaki asabi kişiliği, sesini kullanmaktaki marifeti ve kendine has İngilizce'siyle akıllara kazınan Björk, 2000'lerdeki albümleri "Vespertine" ve "Medulla"nın da ardından en iyi kadın vokaller listemizde de yerini aldı. Björk'ün sadece ve sadece sesini dinlemek istiyorsanız "Medulla", kendisini muhteşem besteler eşliğinde dinlemek istiyorsanız "Debut" ve "Post" sıkı tavsiyelerimiz.

	Janis Joplin

Janis Joplin'e sadece bir solist değil, müzik dünyasında olduğu kadar genel anlamda toplum içinde kadınların gücünü açıkça hissettiren sosyal bir ikon gözüyle bakmak daha doğru olacaktır. Kendisini yürekten bağlı hissettiği beat akımının içinde boğuştuğu soru işaretlerini samimi bir şekilde içinde taşıyan ve bu soru işaretlerine cevap arama sürecinde gırla uyuşturucu tüketmeyi eksik etmeyen Joplin, ne yazık ki 27 yaşında bu sebepten hayatını kaybetti. Bu kısa süre içinde yavaş yavaş harika bir blues-rock şarkıcısına dönüşmesinin yanı sıra, sahnedeki duruşu, dürüst çılgınlığı ve hayata bakışıyla dinleyicilerinde ciddi izler bıraktı. Big Brother & The Holding Company, Kozmic Blues Band ve Full Tilt Boogie Band desteğiyle çıkardığı şarkılarda hem vokalinin gelişmesini hem de harika şarkı yazarlığını görmek mümkün. 'Ball And Chain', 'Try (Just A Little Harder)', 'Get It While You Can', 'Mercedes Benz' ve belki de en çok bilinen şarkısı 'Me And Bobby McGee' kesinlikle dinlenmesi gereken mihenk taşları. Albüm olarak ise birini diğerine tercih etmeden "Pearl" ve "Cheap Thrills" diyerek huzurunuzdan çekiliyoruz.

	Aretha Franklin

Daha ortalıkta kimsecikler yokken, Amerika'da siyahların haklarının etrafında kalın sınırlar çiziliyken ve gospel'den soul ve R&B'ye geçiş hala büyük bir problemken ortaya çıktı Aretha Franklin. Kendisine layık görülen lakaplar "Lady Soul" ya da "Queen of Soul"dan da anlaşılacağı üzere, uzmanlık alanı Soul ve R&B olan Franklin'in bir daha inmemek üzere zirveye çıktığı dönemler 60'ların sonunda yakaladığı muhteşem seride yoğunlaştı. 'Respect', 'I Never Loved A Man', 'Chain of Fools', 'Baby I Love You', 'Say A Little Prayer', 'Think' ve 'The House That Built Jack' kesinlikle dinlenmesi gereken efsane parçaların sadece bir kısmı. Muhteşem mezzo-soprano sesi, yüksek notalardaki rahatlığı, sesinin rengi ve 5 oktavlık menziliyle dinleyenlerin ağzını açık bırakan Franklin, 70'lerden sonra temposunu düşürdü. Özellikle bu süreye kadar yoğunlaşan ödüllerinin sayısına ise yaklaşmak mümkün değil: R&B listelerinde 21 defa zirveye çıkan Aretha, 17 de Grammy sahibi. Geçen yıllara rağmen Aretha, soul kraliçesi olarak tacını kimseye kaptırmadığını, kendisinden açıkça etkilenen Mariah Carey, Whitney Houston'un yanı sıra Celine Dion, Shania Twain ve Gloria Estefan ile beraber çıktığı VH1 Divas Live'da genç kardeşlerini sesiyle adeta aşağılayarak bir kez daha kanıtladı. Soul'dan saptığı zamanlarda kaybettiği söylenen momentum yüzünden aldığı eleştiriler ise kraliçenin kulağında sivrisinek vızıltısından öteye gitmiyor. Muhteşem bir rock şarkıcısı olabileceğinden şüphesi olanları da Beatles ve Simon&Garfunkel icralarını dinlemeye davet ediyoruz. Birçok eleştirmenin olduğu gibi bizim de "tek hakkımız olsa" seçeceğimiz vokal.

	Madonna

Şöhreti tırnaklarıyla kazıya kazıya, saygıyı da söke söke kazanan, belki de en büyük pop simgesi. Öyle ki şarkılarının ya da albümlerinin isimlerini birer birer saymak kendisine haksızlık etmek olur. Madonna'nın müzikseverler tarafından bu kadar beğenilen vokal performansındaki en büyük sır ise sesinin sıradışı derecede güçlü veya geniş olması değil, rengini kullanmadaki ustalığı ve kadın pop sesinin adeta sınırlarını belirlemesi. Her ne kadar kariyerinin skandallarla dolu olduğunu söylemek kolayımıza gelse de, kadının cinselliğini çekinmeden ön plana çıkarması, bunu yaparken hem kişiliğinden hem de müzikal kalitesinden hiç ödün vermemesi Madonna'yı buralara getiren belki de en önemli etkenler. Şarkı söylemeyi bilmenin çoğu zaman salt ses güzelliğinden daha önemli olduğunun açık bir göstergesi olan Madonna, kariyerinin her adımında popa olan progresif yaklaşımıyla sadece kendi yolunu değil, aynı zamanda janrın gelişiminin şekillenmesindeki en egemen isimlerden biri. Kesinlikle unutulmaması gereken bir diğer yönü ise canlı performanslarındaki kusursuzluğu. Koca bir konser boyunca zıplayan, koşuşturan, sevişen ve enfes koreografilerde hatasız bir şekilde dans eden Madonna, nasıl oluyorsa diğer bir yandan da sesinde en ufak titreme olmadan şarkı söylemeyi başararak kocaman bir alkış hak ediyor. Tahmin edersiniz ki aldığı ödüllerin ve liste zaferlerinin de haddi hesabı yok. Bizim listemizde de aslanlar gibi yerini alıyor.

	Carole King

Carole King vokal performansını ne yazık ki uzun süre sahnelerin çok uzağında gizlemek zorunda kalmış bir isim. Ağırlıklı olarak 1960'larda birçok hit şarkının bestesinde pay sahibi ve müzik dünyasında The Beatles, Aretha Franklin, The Byrds, James Taylor ve The Monkees gibi isimlerin bile başarısında rol oynadı. Özellikle 1970'lerin başında şarkıcı / besteci kombinasyonunun popülaritesindeki artış King'in kendi bestelerini kendisinin seslendirmesi konusunda da ona cesaret verdi. Cesaret diyoruz, çünkü King, uzun bir süre kendi bestelerini sahne korkusu yüzünden canlı seslendiremedi ve bu yüzden ticari başarısı ertelendi. Ancak 1971'deki "Tapestry" albümü, kadın vokal performansı ve beste kalitesiyle müzik tarihine damgasını vurdu. Bu albümden 'I Feel The Earth Move', 'You've Got A Friend', 'It's Too Late' ve 'Will You Love Me Tomorrow' kesinlikle dinlenmesi gereken şarkılar. Eminiz ki birçok Carole King şarkısını aslında bestecinin kendisi olduğunu bilmeden de olsa dinlediniz zaten. Özellikle 80'lerden itibaren müzikal üretkenliğini azaltan King, en son 2001'de 'Love Makes The World' ile pek de başarılı olmayan bir dönüş denedi. Dediğimiz gibi, Tapestry'dir kilit albüm.

	Joni Mitchell

Joni Mitchell şarkı söylemedeki ustalığı kadar müzik endüstrisine olan radikal ve dinamik bakışıyla tanınır. Belki gerçekten de ticari başarı kaygısını şarkılarından en samimi şekilde kovmuş müzisyenlerden biri olduğunu bile söyleyebiliriz. Kişiliğinin de önemli bir parçası olan bağımsız yaklaşımı müzik dünyasında çoğu kadın olmak üzere birçok önemli ismi de ciddi derecede cesaretlendirmiştir. Patti Smith, Chrissie Hynde (The Pretenders), Madonna ve Courtney Love bunlardan sadece birkaç tanesi ve en göz önünde olanları. Müzikte samimiyeti her şeye tercih eden Mitchell'in en fazla ses getiren albümleri "Blue" ve "Court and Spark" kesinlikle dinlemenizi tavsiye ettiğimiz iki başyapıt. Joni Mitchell, 2002'de piyasaya çıkan "Travelogue"un son çalışması olduğunu açıkladı ve sanırız bundan böyle en iyi yaptığı şeylerden biri olan müzik endüstrisinin zavallılığını eleştirmeye devam edecek. En güzel ses olmasa, en güzel şiirler ve besteler onun desek?