THE STROKES New York New York sadece Amerika'nın değil dünyanın en cool şehri sayılabilir. Kültür-sanatın, gece ve eğlence hayatının, modanın ve ticaretin kalesi olan şehir, özellikle '60'larda bohem yaşam tarzının üssü konumundaydı. Bünyesinde toplanan tüm bu özellikler, New York'da müzikal akımların doğmasını da hızlandırdı doğal olarak. Andy Warhol'un başlattığı marjinal girişimler meşhur New York Punk'ının doğuşuna sebep olurken, Bronx civarında da bambaşka girişimler hayat bulmaktaydı. 70'lerin ortasında Jamaica'dan alınan sound, Bronx disco'larına taşınmış ve hiphop hareketinin temelleri atılmaya başlanmıştı. '60'ların ikinci yarısında pop-art'ın babası Andy Warhol'un meşhur 'factory'siyle marjinal bir platformda başlayan ve daha sonra '70'lerde CBGB's adlı kült klüpte doruk noktasına ulaşan underground rock hareketi, New York ile özdeşleşen en etkili akımdır. John Cale ve punk sözcüğünün barındırdığı tüm nitelikleri üzerinde toplayan Lou Reed'in acaip birlikteliğiyle başlayan ve Andy Warhol'un desteği ve parlak fikirleriyle o dönem belirleyici bir topluluk haline gelen The Velvet Underground, iflah olmak bilmeyen Iggy Pop ve grubu The Stooges, önceleri beat şairi olan sonrasında ise rock n'roll saflarına geçen Patti Smith, Debbie Harry'nin güzelliğiyle ön plana çıkan Blondie, üç akorlu dinamik şarkıların kaşifleri Ramones, uzlaşmaya yanaşmayan bir kişilik, uyumsuz bestelerin yaratıcısı Richard Hell, androjinik imajlarıyla glitter rock tavrını ortaya koyan New York Dolls underground rock'ın ev sahibi CBGB's'in ve dolayısıyla New York müzik sahnesinin gerçek figürleri olmuşlardır. Daha sonrasında Londra'da punk olarak adlandırılacak olan hareketin New York underground rock sahnesinden çıkma olduğunu da bilmek gerekir. Londra'daki 'Sex' Butiğin Vivienne Vestwood ile birlikte ortağı olan Malcom McLaren, punk'ın kült imajını oluşturacak olan kilitli iğneleri ve yırtık tişörtleri CBGB's'de sahne alan The Voivods lideri Richard Hell'den almış ve Londra'ya götürmüştür. Britanya'da punk ve Sex Pistols Malcom Mclaren'ın New York'a yaptığı söz konusu gezi ve gözlemlerden sonra hayata geçmiştir. 'Punk' tabiri ilk kez John Holmstorm tarafından 1976'da yayınlanmaya başlayan ve New York underground rock sahnesi ve CBGB's üzerinde yoğunlaşan fanzin 'Punk' ile geniş kitlelere yayılmıştır. New York'ta köklenen diğer bir müzikal hareket de hiphop olmuştur. Hiphop kültürünün temelleri ilk kez '70'lerin ortasında Bronx'un güneyinde Dj Kool Herc tarafından atılmıştı. Zulu Nation Cemiyeti adı altında başlayan hareket, Jamaica taktiklerini New York disco'larına taşımış ve sonuçta bugüne dek varlığını koruyan bir dev yaratmıştı. Run DMC, Beastie Boys, Wu Tang Clan, Public Enemy, P.Diddy, LL Cool J, Notorious BIG ve son dönemin gözde ismi Jay-Z doğu yakasının (New York) rapper'larıdır. Hiphop camiasında ezelden beri süregelen doğu-batı kavgası ise asıl olarak eskiden New York'ta birlikte takılan Notorious BIG ve Tupac arasındaki dalaşmadan sonra doruk noktasına ulaşmıştı. Tupac Notorious BIG'nin ölümüyle sonuçlanan cinayetten sorumlu tutulmuş, sonrasında kendisi de eski kankasıyla aynı kaderi paylaşmak zorunda kalmıştı. 5 New York Albümü: Blank Generation-RICHARD HELL & THE VOIVODS The Velvet Underground & Nico-THE VELVET UNDERGROUND & NICO Raw Power-IGGY POP & THE STOOGES Leave Home-RAMONES Fear Of A Black Planet-PUBLIC ENEMY Ünlü Grupları: Ramones, Velvet Underground, Blondie, Richard Hell&The Voivods, Television, Iggy Pop&The Stooges, MC5, Patti Smith, New York Dolls, Sonic Youth, Beastie Boys, The Strokes, Public Enemy, Notorious BIG, Wu Tang Clan, Run DMC, Dream Theater, Talking Heads NIRVANA Seattle (WASHINGTON) A.B.D'nin kuzeybatısında yer alan ve neredeyse Kanada sınırlarında sayılacak bu yarım milyon nüfuslu yağmur şehri, grunge denen dalga dünyayı etkisi altına almadan önce kimseler için pek bir anlam ifade etmiyordu. Grunge'ı heavy metal ve punk'ın birleşiminden doğan 'melez' bir sound olarak tanımlamak yerinde olacaktır. Buna bağlı olarak grunge müziğin altyapısını Stooges ve de Black Sabbath gibi topluluklardan aldığı söylenebilir. Müzikal anlamda metalden etkilenen grunge'ın temel lirik yapısına baktığımızda ise '80'lerin ilk yarısındaki hardcore ve punk fikirlerinden etkilendiğini görürüz. Grunge'ın ilk dalgası Green River, Mudhoney ve Soundgarden gibi gruplar tarafından temsil edilmiştir ve bu dönem, türün Nirvana ile başlayan ikinci dalgasından daha sert olan sound'uyla ayrılır. Kurt Cobain üzerindeki etkisi yadsınılamayacak The Melvins (Seattle diil ama Washington eyaletinin bir diğer kenti Aberdeen'den, Kurt Cobain de burda doğmuştu) ise grunge müziğin asıl yaratıcısı olarak bilinir. Nirvana'nın daha melodik olan sound'u ve kısa sürede tüm dünyayı etkisi altına alacak olan popülaritesi grunge'ı '90'lı yıllarda mainstream'e taşımış ve bu tür özgün ve bağımsız tavrını kaybetmiştir. Grunge ile paralel olarak büyüyen ve Seattle denildiğinde grunge'dan sonra ilk akla gelen diğer bir kavram da uyuşturucudur. Son olarak Alice In Chains vokalisti Layne Staley'nin aşırı doz sebebiyle gelen ölümünden sonra açıklamalar yapan Seattle Polis Departmanı, şehirdeki uyuşturucu kullanımının had safhada olduğunu 'burda uyuşturucu kullanmakla bir kafeye gidip kahve satın almak arasında pek bir fark yok' diyerek dile getirmişti. Özellikle şehrin 'u-district' olarak anılan üniversite bölgesi, uyuşturucunun kol gezdiği kısım olarak bilinmekte. Seattle müzik ortamı uyuşturucu merkezli ölümlere hiç de yabancı değil aslında. Layne Staley gibi Mother Love Bone vokali Andrew Wood, 7 Year Bitch gitaristi Stefanie Sargent, Hole basçısı Kristen Pfaff ve Kurt Cobain Seattle grunge sahnesinden uyuşturucu bağlantılı ölümlere kurban giden tanıdık isimler. 5 Seattle Albümü: Hoidini-THE MELVINS Nevermind-NIRVANA Dirt-ALICE IN CHAINS Ten-PEARL JAM Live Through This-HOLE Ünlü Grupları: The Melvins, Greenriver, Mudhoney, Soundgarden, Alice In Chains, Nirvana, Pearl Jam, Hole, 7 Year Bitch, Foo Fighters, Temple Of The Dog, Queensryche EMINEM & DR. DRE Detroit (MICHIGAN) Amerika'nın en sakat şehirlerden biri olarak bilinen Detroit'in karanlık ve boğuk atmosferi önce techno müziğe, son yıllarda ise hiphop sound'una ev sahipliği yapmıştır. Detroit'e yabancı olanlar ve bu şehirden öylesine bir geçmek isteyenler neyle karşı karşıya olduklarını bilirler ve eğer bu ufak ziyareti arabalarıyla gerçekleştiriyorlarsa camlarını bile sonuna kadar kapalı tutarlar. Detroit ile özdeşleşen ilk müzikal tavır techno'dur. Türün ilk dalgası karanlık, mekanik ve duygu yüklü olarak karakterize edilebilir. Chicago stili house ve erken dönem techno ile Motown mirasından türeyen bir hareket olan Detroit techno'su şehrin Amerikan otomobil endüstrisinin toplanma noktası olduğu ve dolayısıyla refahın zirvede seyrettiği en enerjik ekonomik döneminin '70'lerin sonunda bir anda çöküntüye uğramasıyla da karakterize edilebilir. İlk dönem techno'sunun karakteristik sound'u bu anlamda dönemin limitli teknolojisinden nasibini almıştır. İkinci ve üçüncü dönem Detroit techno'su ise prodüksiyon anlamında iyiden iyiye gelişmiş ve bu anlamda dijital teknolojiyi Detroit techno'sunun kökenlerinden gelen minimalist yaklaşımla kombine eden Derrick May, Juan Atkins ya da Kenny Larkin gibi isimlerin varlığıyla geniş kitlelere yayılmaya başlamıştır. Detroit şehri son birkaç yıldır ise hem hiphop hem de indie alanında gerçekleştirdiği patlamayla adından söz ettirmekte. Eminem ve yine ona bağlantılı olarak ortaya çıkan D-12 Detroit'in hiphop zeminine de ışık tutmuştur. Geçtiğimiz yılın en ümit vaat eden indie çıkartmaları The White Stripes ya da Andrew W.K da Detroit'ten dünyaya açılan genç isimlerdir. 5 Detroit Albümü: Plastik-PLASTIKMAN Landcruising-CARL CRAIG Faces & Phases-KEVIN SAUNDERSON Devil's Night-D-12 White Blood Cells-THE WHITE STRIPES Ünlü Grupları: Derrick May, Juan Atkins, Kenny Larkin, Carl Craig, Kevin Saunderson, Model 500, Rhythm Is Rhythm, Eminem, D-12, Kid Rock, The White Stripes, Andrew W.K BLINK 182 L.A/SAN FRANCISCO (CALIFORNIA) A.B.D'nin batı yakasındaki incisi California, eskilerden beri her dönem farklı bir müzikal tavra ev sahipliği yapmıştır. Işıltılı, görkemli ve lüks bir hayata davetiye sunan ve sinema endüstrisinin kalbi sayılan Hollywood, Amerika'nın bir rüyalar ülkesi olarak anılmasının en büyük sorumlusudur muhakkak. '80'lerde kasabalarını yıldız olma hayalleriyle terkeden gençler arasında film endüstrisine kapak atmak isteyenlerin yanı sıra rock-star'lık hayalleri kuranlar da vardır elbet. '80'lerde 'hair metal' olarak adlandırılan bir glam cenneti halini alan L.A'in o dönemini en iyi ifade eden örnek ise G'N'R olmuş, Axl Rose'un 'Welcome To The Jungle'da anlattıkları L.A'in gerçek yüzünü de apaçık ortaya koymuştur. 'Hızlı yaşa genç öl' klişesi '80'lerin glam-rock sahnesinde olduğu kadar L.A'in punk sahnesi için de geçerli olmuştur. L.A punk'ları The Germs, başta Nirvana olmak üzere Seattle çıkışlı grunge temsilcileri için de bir esin kaynağıydı. '77'de hayata geçen ve Henry Rollins'in ilk grubu olarak nam salan Black Flag ise L.A hardcore-punk'ının en büyük temsilcileridir. '80'lerde lise arkadaşlığını müzikal ortaklığa dönüştüren ve hem The Germs hem de Black Flag'i örnek alan Red Hot Chili Peppers ise funk ve punk rock'ı birleştiren yenilikçi sound'larıyla California ile özdeşleşen ve varlığını bugüne kadar korumayı başaran nadir topluluklardan olmuştur. California'nın coğrafi konumu müzikal gelişimini de etkilemiştir. Sörf ya da skate olayı bölgeden çıkan birtakım müzikal etkinlikler için de bir ana fikir oluşturmuştur. '80-'90 arası Bay Area ve Güney California'da hayata geçen müzik türü daha çok punk rock, hardcore/punk ve ska-punk olmuştur. Punk rock'ın yılmaz savaşçıları Dead Kennedys ve Bad Religion ile ska-punk temsilcileri Operation Ivy ve Rancid '90'ların sonuna doğru bayrağı yeni nesil temsilcilere bırakmıştır. Bayrağı devralan Green Day, Offspring, No Doubt ve Blink 182 gibi isimlerin temsil ettiği yeni punk dalgası '90'larda 'neo-punk' olarak anılmış ve dünya genelinde mainstream bir başarı yakalamıştır. Bölgenin metal sound'u '80 ve '90'larda Metallica, Megadeth ve Slayer gibi gruplar tarafından belirlenmiştir. 2000'lere gelindiğinde ise California'nın Korn ve Papa Roach gibi isimler tarafından temsil edilen nu-metal'e ev sahipliği yaptığını görüyoruz. San Francisco şehri Bay Area'dan çıkan hardcore/punk simalarıyla ya da metal sound'uyla meşhur olmadan çok daha önce 'Summer Of Love' olarak anılan '68 dönemi ile kendine müzik tarihinde kıdemli bir yer edinmişti. Psycedelic rocker'lar The Doors Jim Morrison önderliğinde tüm dünyayı etkisine alırken hippiler de şehirde saltanat sürmekteydiler. Onlardan önce ise doğum yeri olan Texas'daki coffeeshop'larda şarkı söylemeye başlayan Janis Joplin San Francisco'ya geçmiş ve burda birlikte çalıştığı grup Big Brother ile şehrin psycedelic ortamını renklendirmiştir. San Francisco'nun meşhur Avalon Ballroom'u ve Janis Joplin ile birlikte Jefferson Airplane ve Grateful Dead'e de ev sahipliği yapan The Trips Festivali '60'ların son yıllarında şehrin büyülü atmosferini tamamlamıştır. L.A'in müzikal önemi belki de en çok hiphop'ta kendisini gösterir. New York'ta doğan hiphop ülkenin batı yakasında ilk etapta doğunun kopya edilmesiyle uygulanmaya başlanır. Dr. Dre ve Ice Cube'u bünyesinde barındıran NWA'nın icra ettiği hiphop, önceleri New York sound'ludur. Batı yakası hiphop'unu asıl olarak temsil edecek olan ve gangsta funk olarak bilinen 'g-funk' stilinin ortaya çıkmasında ise, Dre'nin hocası George Clinton etkili olmuştur. Ice-T, Snoop Dogg, olaya asıl olarak New York'ta başlayan Tupac ve Cypress Hill gibi isimler batı yakası hiphop'unun önemli diğer temsilcileridir. 5 California Albümü: Apetite For Destruction-G'N'R Californication-RHCP Straight Out The Campton-NWA All Eyes On Me-2Pac Dookie-GREEN DAY Ünlü Grupları: G'N'R, Motley Crue, Slayer, Megadeth, The Germs, Black Flag, Red Hot Chili Peppers, Ice-T, Snoop Dogg, Cypress Hill, Dr.Dre, Ice Cube, NWA,®MD-BO¯ The Doors, Janis Joplin, Bad Religion, Dead Kennedys, Opeariton Ivy, Rancid, Nofx, Sublime, Green Day, Offspring, No Doubt, Blink 182, Metallica, Korn, Papa Roach, Alien Ant Farm, Suicidal Tendencies, Testament, Death Angel. SAVATAGE Miami (FLORIDA) Florida denince akla güzel plajlar, güzel kızları ve Miami Vice tarzı bir atmosfer gelse de Florida ve müzik denince akla ister istemez Florida Death metali geliyor. Geçenlerde kaybettiğimiz dahi müzisyen Chuck Schuldiner'ın bu akımda elbette büyük bir payı var. Fakat kimin payı olursa olsun böyle ``şık'' bir şehirden böyle ``pislik'' bir müzik nasıl çıktı sorusu hep sorulagelmiştir. Ya da denize girip kız tavlamak varken bu adamlar nasıl oldu da ucuz ve havasız bir stüdyoya kapanıp o ana kadarki en gürültülü müziği icra ettiler diye de sorabiliriz. Ne dersek diyelim Florida'dan '80 sonlarında çıkan bu gürültünün etkisini hala sürdürdüğünü, Slipknot, Mushroomhead gibi nu-metal gruplarını bile peşinde sürüklediğini söyleyebiliriz. Brutal vokal, ``kusmuk'' vokal ve scream vokal gibi tarzlar ilk Florida'da filizlendi. Florida ve metal kelimeleri yan yana geldiğinde progresif/power metal kralları Savatage, Iced Earth ve Crimson Glory'in adını da zikretmeden edemeyiz tabii. Florida'da yeşeren tek müzik türü death metal olmamıştır elbet. Eyaletinin en gözde şehirlerinden biri olan Miami'de hiphop müziğin baskın oluşuna şaşırmamak gerekir. Tropikal bir eğlence merkezi olan Miami bu doğası gereği 'sex&drugs' kültürünü hiphop müziği ile uygulamaya koymuştur. Miami hiphop'unun old school New York stilinde bir sound geliştirdiği bilinir. Miami stili hiphop örneklerinin ana teması ise seks, kadınlar ve eğlence olarak özetlenebilir. 2 Live Crew ve Luke Skywalker Miami hihop'unun öne çıkan isimleridir. Miami'yi müzik dünyası için önemli kılan bir diğer özelliği de, genel olarak Latin olarak adlandırılan Karayip ve Güney Amerika kökenli yerel türlerin, bu şehir üzerinden uluslararası ticari arenaya geçiş yapmalarıdır. Bossa Nova, Salsa, Samba, Latin Soul, Latin Jazz, Tajena, gibi pekçok alt tür, Küba ya da Puerto Rico gibi başka başka ülkelerde doğmuş olsalar da, ticari anlamda sektöre girişlerini bu şehir üzerinden yapmışlardır. 5 Florida Albümü: The End Complete-OBITUARY The Streets-SAVATAGE Deicide-DEICIDE Scream Bloody Gore-DEATH As Nasty-2 LIVE CREW Ünlü Grupları: Malevolent Creation, Six Feet Under, Death, Morbid Angel, Deicide, Hate Eternal, Obituary, Atheist, Sadus, Iced Earth, Savatage, Crimson Glory, 2 Live Crew, Luke Skywalker.

Sözünü sakınma!

Değerlendir Email olarak gönder Haberi yazdır

...

Bu konuda diğer yazılar...

·

BÖLÜM 1 - AVRUPA: Dikkatli dinleyicilerin gözünden kaçmamıştır. Bazen bir şehir aniden müzikal bir hareketin merkezi, tabir yerindeyse başkenti haline gelir ve dünyaya dalga dalga yayılan notaların kaynağı olur. Seatle grunge, Londra punk, Los Angeles ise adı hip hop`la birlikte anılan böyle şehirlerden üçüdür sadece. Biz de bu ayki derlememizi bu konuya ayırıp kentler ve müziklerini tanıtmak istedik sizlere. O kentten çıkan türlere, gruplara ve mekanlara dair bilgiler derledik. Bir de konunun kapsama alanının genişliği yüzünden olayı iki aya bölüp ilkini Avrupa kentlerine ayırdık. (12.03.0004)